Günümüzde kurumsal şirketler özellikle kriz dönemlerinde, hızla değişen piyasa şartları ile mücadele edebilmek için, verimliliği arttırma, maliyetleri azaltma, riskleri minimize etme konularında araştırmalar yapmaktadırlar. Kurumların bünyesindeki Bilgi İşlem birimleri de iş süreçlerini yeniden gözden geçirip, mevcut kaynakları kullanarak BT(Bilgi Teknolojileri) servislerinin iyileştirilmesi olarak tanımlanan (doing more with less) verimlilik konusunda projeler geliştirmektedirler.

Bilgi İşlem birimlerinin temel hedefi maliyetleri azaltıp, gelirleri arttırıcı çalışmalar yaparak şirkete katma değer sağlamaktır. Rakiplere göre daha verimli çalıştırılan bir veri merkezi şirketin giderlerini azaltırken, etkin veri ambarı uygulamaları kullanımı ile muhtemel müşteriler belirlenerek şirketin satışları ve gelirleri arttırılabilir. Ayrıca bilgi işlem birimleri, üst yönetimin stratejik kararlar vermesinde etkili olabilecek raporları kolaylıkla sunabilecek altyapı ve yazılımları geliştirerek kuruma fayda sağlayabilirler.

IDC’nin raporuna göre kurumların halihazırdaki ekonomik koşullarda BT ürün sağlayıcılarından beklentilerinde maliyetleri azaltacak verimliliği arttıracak çözümler birinci sırada yer almaktadır (Şekil 1). Forrester’ın 226 üst düzey bilgi işlem yöneticisi ile yaptığı 2010 BT hedefleri anketinde, BT verimliliğini iyileştirmenin bir çok yöneticinin öncelikli hedefi olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.Ayrıca bu araştırmada kurumunuzda verimli BT operasyonunu tanımlayan anahtar kriterler nedir sorusuna %64 oranında beklenilen servis kalitesini sağlarken bütçeyi azaltma, %54 oranında mümkün olan en iyi servisi mümkün olan en az maliyet ile sunma cevapları verilmiştir.

Mikro planda ele alındığında cüzi fayda sağladığı düşünülen BT verimlilik operasyonları, makro planda ciddi tasarruflar sağlayabilmektedir. Örneğin 24 saat kesintisiz hizmet veren orta seviye bir sunucu aylık yaklaşık 360 Kw/saat enerji harcamaktadır. Bu da elektrik faturasına yaklaşık 75 TL/ay olarak yansıyacaktır. Veri merkezine her 3 ayda 20.000 adet sunucu ekleyen Microsoft gibi bir firma ile bu hesap yapıldığında, sadece %10 daha az enerji harcayan yeni nesil donanımlar kullanıldığında firmanın yıllık enerji tasarrufu 4.8 milyon $ olacaktır. Bu hesaba veri merkezlerinin soğutulması için kullanılan enerji de katılırsa tasarruf miktarı daha da artacaktır. Bununla beraber BT maliyetleri hesaplanırken dolaylı olarak maliyeti etkileyen, oluşan problemlerde kaç kişinin ne kadar süre ile problemin çözümüne uğraştığı, ve bu problemden dolayı oluşan kesintide kurumun maddi ve kurumsal itibar olarak neler kaybettiği gibi etkenleri de göz önünde bulundurmak gerekir.

Gartner’ın en stratejik 10 teknoloji raporunda yer alan sanallaştırma, konsolidasyon, cloud computing, çevreci BT (Green IT) gibi teknolojilerden birçoğu makalemizin konusu olan bilgi kaynaklarının verimli kullanımı ile ilgilidir. Bu teknolojilerin yanında enerjiyi ve insan kaynaklarını efektif kullanma, BT süreçlerini iyileştirme, dış kaynak kullanımı gibi yöntemlerde verimlilik arttırma konusunda yapılan çalışmaları kapsamaktadır.

Verimlilik Uygulamaları

Ülkemizde ve dünyada verimliliği arttırma konusunda çok sayıda uygulamalar yapılmaktadır. Endüstri standartı haline gelmiş yöntemlerden bazıları şunlardır:

• Veri merkezleri ve uçtan uca yönetimde yapılan günlük operasyonlar, yeni nesil araçlar ve yazılımlar kullanılarak otomatikleştirilip, muhtemel hatalar minimum seviyeye getirilerek sistem devre dışı kalma süreleri (downtime) kısaltılabilir.
• Fiziksel ve sanal sistem yönetimi çözümleri ile az kullanılan sistem kaynakları tesbit edilip, gereksiz güç ve soğutma gereksinimi azaltılabilir.
• Veri merkezlerinde sunucu yüklerinin takibini otomatikleştiren çözümler ile kaynak ihtiyacı olduğunda aktif olabilen, ihtiyaç olmadığında devre dışı kalabilen akıllı sistemler kullanılabilir.
• İstemci yönetim yazılımları kullanılarak tüm istemcilerde standart hale getirilmiş efektif güç planları kullanılarak tasarruf sağlanabilir.
• Açık kaynak kodlu yazılımlar, Software as a Service (SaaS) kullanımı,  kurumsal lisans anlaşmaları, dış kaynak kullanımı gibi seçenekler ile yazılım maliyetleri azaltılabilir.
• Merkezi envanter ve varlık yönetim yazılımları kullanılarak istemcilerin konfigürasyonu kontrol altına alınıp, bu şekilde kurumların  iş yükü, zaman kaybı ve diğer maddi kayıpları azaltılabilir.
•  ITIL, CoBiT, CMM gibi bilgi işlem altyapı kütüphaneleri kullanılarak BT işletme giderlerinde uzun dönemde %30’a varan tasarruf sağlanabilir.

Yukarıda maddeler halinde sıralanan uygulamalar kurumların iç yapılarına ve işleyişlerine göre değişkenlik gösterebilir.

Başarı Hikayeleri

Ülkemizde ve dünyadaki pekçok kurumsal firma verimliliği arttırma çalışmalarında başarılı sonuçlar elde etmişlerdir. Bu başarı örneklerinden birkaçı şunlardır:

• HP firması 1000 adet sunucuyu 70 adet fiziksel sunucu üzerinde sanallaştırarak yıllık sunucu bakım giderlerini 1.4 milyon $ azaltmıştır.
• Indiana Office of Technology (IOT) firması mevcut 20.000 adet PC’yi düşük enerji tüketimli ve yüksek performanslı bileşenlerden oluşan yeni PC’lerle değiştirerek kullanıcı verimliliğinin artması ile yılda 345.000 $,  daha az enerji kullanımı ile yılda 307.000 $ tasarruf sağlamıştır.
• SGK sanallaştırma teknolojisiyle, 2 bin 400 fiziksel sunucunun getireceği toplam maliyetin yüzde 5’ine aynı ölçekte bir yatırım gerçekleştirmiştir.
• Anadolu Üniversitesi 120 adet sanal makinayı 8 adet fiziksel makina üzerinde sanallaştırarak, elektrik giderlerini %40 azaltmıştır.
• Yapı Kredi bankası 600 adet fiziksel sunucuyu 33 sunucu üzerinde sanallaştırarak yatırım dönüşümünü 4 ayda sağlamıştır.

Sonuç

Teknoloji geliştikçe son kullanıcıların üretkenliklerini, kurumun gelir ve giderlerini etkileyen BT verimliliği ve servis kalitesi kavramları daha da önem kazanmaktadırlar. Daha iyi yönetilen, daha efektif ve basit bir BT altyapısı kurularak esnek bir ortam sağlamanın yanında, servis kalitesinin iyileştirilmesi,  gelecekte büyüyecek iş hacmi için sağlam bir platforma sahip olunması gibi faydalar da sağlanacaktır. Kurumlar, yapmayı planladıkları BT operasyonel verimliliği artırma çalışmalarında, kurum içi çalışma grupları oluştururabilecekleri gibi, ihtiyaç duyulduğunda deneyimli firma veya kişilerden  danışmanlık hizmeti almayı da bir alternatif olarak göz önünde bulundurmaları gerekir.

 

Hakan AKKURT (hakkurt@gmail.com)

Elektrik-Elektronik y. mühendisi

CCNP, MCSE+M, VCP